Woonvormen: Jouw Gids
Soms verandert je situatie en wordt het belangrijk om te kijken welke woonvorm het beste aansluit bij jouw noden en wensen. Er bestaan veel comfortabele, veilige en sociale woonopties die je kunnen ondersteunen wanneer thuis wonen moeilijker wordt. We helpen je graag op weg met duidelijke informatie en praktische tips, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken voor jouw toekomst.
De juiste vragen stellen
Twijfel je over je huidige woonsituatie? De belangrijkste vraag die je jezelf moet stellen is: "Sluit mijn huidige woning nog aan bij mijn behoeften en wensen?" Denk na over je comfort, veiligheid en sociale interactie. Ontdek hieronder welke mogelijkheden er zijn.
Individueel wonen
Individueel wonen betekent dat je in je eigen woning blijft wonen, eventueel met aanpassingen en ondersteuning. Voor veel ouderen is dit de meest vertrouwde én gewenste woonvorm.
Voordelen
- Behoud van autonomie en privacy.
- Verblijven in een vertrouwde buurt en sociale omgeving.
- Leven volgens je eigen ritme en gewoontes.
Aandachtspunten
- Denk tijdig na over mogelijke woningaanpassingen.
- Schakel ondersteuning in vóór het te zwaar wordt.
- Zijn de '3 A’s' in je onmiddellijke nabijheid? (Arts, Apotheek, Aankoopmogelijkheden).
💡 Is je woning klaar voor de toekomst?
Blijft je huis ook op latere leeftijd veilig, comfortabel en toegankelijk? De gratis woonscan van Lang Zal U Wonen helpt je om dit in kaart te brengen. Na het invullen ontvang je een persoonlijk rapport met praktische tips om je woning 'futureproof' te maken.
Gemeenschappelijk wonen
Soms is je huidige woning te groot of voel je je er wat eenzaam. Gemeenschappelijke woonvormen bieden dan een mooi evenwicht tussen privacy en sociaal contact.
Zorgwonen
Zorgwonen is een woonvorm waarbij een zorgbehoevende persoon en een zorgverlener dicht bij elkaar wonen, elk met een eigen wooneenheid.
- Hoe werkt het? Dit kan in dezelfde woning, in een bijgebouw of in een opgesplitste woning.
- Voor wie? Voor ouderen die de nabijheid van hulp nodig hebben en voor families die zorg willen combineren met zelfstandigheid.
- Kenmerken: Administratief en fiscaal word je beschouwd als twee aparte gezinnen, waardoor er geen verlies is van sociale voordelen (zoals de IGO). Je geniet van nabijheid zonder in te boeten op privacy.
-
Wil je weten aan welke administratieve regels je moet voldoen? Raadpleeg de officiële informatie over Zorgwonen op Vlaanderen.be voor alle details over meldingen en omgevingsvergunningen.
Mobiele mantelzorgwoning (zorgunit)
Een mobiele zorgwoning is een verplaatsbare, tijdelijke woning die vaak in de tuin van familie of mantelzorgers wordt geplaatst.
- Voordelen: Er zijn geen ingrijpende verbouwingen nodig, de plaatsing verloopt snel en je hebt een volledig zelfstandige woonruimte.
- Praktisch: De zorgbehoevende moet meestal 65+ zijn. De woning wordt weer verwijderd wanneer de zorgsituatie stopt. Informeer bij je gemeente of dit in jouw situatie mogelijk is.
Kangoeroewonen & Multigenerationeel wonen
Bij kangoeroewonen wonen twee huishoudens onder één dak, elk met een eigen wooneenheid. Vaak gaat het om (groot)ouders en kinderen.
- Kenmerken: Je hebt je eigen keuken, badkamer en leefruimte, maar familie is altijd nabij voor onderlinge hulp.
- Voordelen: Het vermindert eenzaamheid en biedt snelle hulp bij nood, terwijl je toch zelfstandig blijft wonen. Duidelijke afspraken zijn essentieel om je privacy en het evenwicht te bewaren.
Cohousing (Gemeenschappelijk wonen)
Bij cohousing heb je een eigen woning of appartement, gecombineerd met gedeelde ruimtes zoals een tuin, wasruimte of ontmoetingsplek.
• Voordelen: Meer sociaal contact, minder eenzaamheid en onderlinge ondersteuning.
• Voor wie? Voor wie bewust kiest voor samenwonen en actief en betrokken wil blijven bij een groep.
Meer info: Raadpleeg Samenhuizen vzw voor een schat aan informatie over deze woonvorm.
Assistentiewoning & Serviceflat
Het belangrijkste verschil is dat een erkende assistentiewoning (de officiële term in Vlaanderen) moet voldoen aan strenge wettelijke kwaliteitsnormen, terwijl een 'serviceflat' (een term die soms nog wordt gebruikt) niet aan deze specifieke eisen gebonden is. Ze bieden beide een evenwicht tussen zelfstandig wonen en ondersteuning, met gemeenschappelijke ruimtes en sociale activiteiten. Kortom, een erkende assistentiewoning biedt je meer zekerheid over de kwaliteit en continuïteit van zorg.
Wat mag je verwachten van een assistentiewoning?
- Een aangepaste badkamer en toilet.
- Een noodoproepsysteem dat 24/7 bereikbaar is.
- Gemeenschappelijke ontmoetingsruimtes.
- De mogelijkheid tot extra diensten zoals een poetsdienst, thuiszorg of maaltijden.
Wettelijke garanties
- Een woonassistent als vast aanspreekpunt.
- Gegarandeerde crisiszorg en overbruggingszorg.
- Een bewonersraad voor inspraak.
- Permanent toezicht voor je veiligheid.
Een assistentiewoning biedt je een evenwicht tussen zelfstandig wonen en een geruststellende nabijheid van hulp.
Zoek een Assistentiewoning:
Departement Zorg - Zoek een assistentiewoning.
Waar moet je op letten?
- Het aanbod is groot en de kwaliteitsverschillen ook. Gebruik deze onafhankelijke Checklist Assistentiewoningen om de juiste vragen te stellen tijdens je bezoek.
- Wil je weten hoe de overheid een specifieke voorziening beoordeelt? Je kunt de inspectieverslagen van assistentiewoningen online raadplegen om te zien of een woning aan alle kwaliteitsnormen voldoet.
Woonzorgcentrum (WZC)
Wanneer zelfstandig wonen niet meer veilig is, biedt het WZC je 24/7 professionele zorg en structuur.
Hoe kies je de juiste plek?
- Gebruik Zorgkwaliteit van het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg (VIKZ). Deze website is een initiatief van het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg (VIKZ) en biedt onafhankelijke cijfers over de zorg.
- Bekijk de inspecties: Het is raadzaam om voor je keuze de inspectieverslagen van het woonzorgcentrum na te lezen. Hierin vind je de bevindingen van de zorginspectie over onder andere de zorgverlening, veiligheid en het comfort.
- Advies nodig? Heb je vragen over je rechten? Contacteer de Woonzorglijn (02 553 75 00).
Verblijf in het buitenland
Overweeg je om voor langere tijd of permanent naar het buitenland te verhuizen? Houd dan rekening met de lokale gezondheidszorg, je verzekeringen en de geldende fiscale regels. Het overwegen van andere woonvormen kan vragen en zorgen oproepen; het is belangrijk om je hierover goed te informeren.